Tôi còn nhớ cái ngày tháng 7 năm 2021, khi một người bạn ở London gọi cho tôi, giọng đầy bức xúc: “Vy ơi, tao vừa deposit 10 ETH vào Uniswap, thế mà kế toán bảo tao phải đóng thuế lợi tức vốn ngay lập tức. Đây là DeFi hay là cái bẫy thuế vậy?” Đó là lúc tôi nhận ra rằng, rào cản lớn nhất với người dùng DeFi không phải là gas fee hay impermanent loss, mà là sự mơ hồ của luật thuế. Và hôm nay, nước Anh vừa đưa ra một quyết định có thể thay đổi cuộc chơi.
Ngày 15 tháng 7 năm 2025, Bộ Tài chính Anh (HM Treasury) chính thức tuyên bố trì hoãn áp dụng thuế lợi tức vốn (Capital Gains Tax) đối với các hoạt động cho vay DeFi và gửi tài sản vào các liquidity pool. Theo quy định hiện hành, bất kỳ hành động “chuyển giao” tài sản như gửi ETH vào pool đều được coi là “taxable disposal” – tức phải tính thuế ngay lập tức. Điều này khiến hàng nghìn người dùng Anh phải bán tài sản để đóng thuế cho những khoản lợi nhuận chưa thực sự “chốt lời”. Giờ đây, họ sẽ chỉ bị đánh thuế khi thực sự rút tài sản ra và chuyển thành tiền mặt hoặc hàng hóa khác – đó gọi là “economic disposal”.
Cốt lõi của chính sách này nằm ở việc sửa đổi Đạo luật Thuế lợi tức vốn năm 1992, một bước đi táo bạo nhằm xóa bỏ sự bất cập khi đem luật thuế từ thời dial-up áp lên blockchain. Con số người bị ảnh hưởng lên tới 700.000 cá nhân và tổ chức ủy thác, theo ước tính của HMRC. Điều đáng chú ý là chính sách này bao gồm cả lending và liquidity pool – một tin vui bất ngờ vì nhiều người lo rằng nó chỉ bao gồm lending. Đó là một minh chứng cho thấy chính phủ Anh đã thực sự lắng nghe cộng đồng DeFi.
Tuy nhiên, có một điểm trừ mà tôi cho là đáng lưu tâm: hiệu lực của chính sách bắt đầu từ ngày 6 tháng 4 năm 2027, tức là hơn 2 năm rưỡi kể từ bây giờ. Trong thời gian chờ đợi này, người dùng Anh vẫn phải tuân theo luật cũ – deposit vào pool vẫn bị coi là disposal. Điều này tạo ra một “khoảng trống bất định” nguy hiểm, đặc biệt với những ai đã quen với việc yield farming. Tôi gọi đó là “cái bẫy thời gian” – nếu bạn không cẩn thận, HMRC có thể truy thu thuế cho các giao dịch trong năm 2026 theo quy tắc cũ, trong khi bạn lại kỳ vọng được hưởng quy tắc mới.
Thế nhưng, nhìn từ góc độ dài hạn, đây là một tín hiệu cực kỳ tích cực. Tôi từng chứng kiến nhiều nhà đầu tư tổ chức Anh quốc ngần ngại khi tham gia Compound hay Aave vì sợ rằng mỗi lần deposit là mỗi lần phải trích quỹ đóng thuế. Giờ đây, khi rào cản đó được dỡ bỏ (dù có chậm trễ), dòng vốn từ các quỹ hưu trí, wealth management có thể bắt đầu đổ vào DeFi. Và đó mới là điều thực sự quan trọng: không phải là giảm thuế, mà là tạo sự chắc chắn về mặt pháp lý.
Tôi tin rằng nước Anh đang đi theo con đường mà nhiều quốc gia khác sẽ noi theo. EU với MiCA đã tạo ra một khuôn khổ, nhưng về thuế thì còn lúng túng. Singapore và Thụy Sĩ có thể sẽ phải hành động nhanh hơn nếu không muốn mất lợi thế cạnh tranh. Và điều làm tôi phấn khích nhất là: phi tập trung không chỉ là chuyện code, mà còn là chuyện luật pháp.
Câu hỏi đặt ra cho chúng ta bây giờ là: Liệu chúng ta có đủ kiên nhẫn chờ đến năm 2027, hay sẽ tìm cách di chuyển tài sản sang một quốc gia khác có chính sách thuế ưu đãi hơn ngay lập tức? Dù sao đi nữa, quyết định này của nước Anh là một viên gạch nền móng cho ngôi nhà DeFi mai sau. Và tôi, với tư cách một người làm cộng đồng, thấy rằng chặng đường phía trước sẽ rộng mở hơn nhiều so với những gì chúng ta tưởng.